Quarter Tone Poets workshop in New York City

 

Հովհաննես Թումանյան: ՔԱՋ ԿԻՎԻՎԸ

Ճախիններում, գետին մոտիկ,
Գեղափետուր ու խատուտիկ,
Բարձրասըրունք, ցըցունազարդ
Ո՞վ է ճեմում սեգ ու հպարտ, -
Կի՜-վի՛վ, Կի՜-վի՛վ...

Գեղափետուր ու խատուտիկ
Քաջ Կիվիվն է գետին մոտիկ,
Իր զինվորներն արթուն չորս դին–
Ուրուրն ու բուն, բազեն ու ցին։

Ուրուրն ու բուն, բազեն ու ցին
Լագլագի դեմ արշավեցին։
Թևին արավ Լագլագն ահից.
«Ամա՛ն, ասավ, մի՜ դիպչեք ինձ,
Ինձ ու մանրիկ իմ ձագերին.
Ճահճի միջին, առվի եզրին
Մի հատ ոտիս կանգնած էսպես՝
Քաջ Կիվիվի ջըրվորն եմ ես» ։

Ուրուրն ու բուն, բազեն ու ցին
Ագռավի դեմ արշավեցին։
Թևին արավ Ագռավն ահից.
«Ամա՛ն, ասավ, մի՜ դիպչեք ինձ,
Ինձ ու մանրին իմ ձագերին.
Ծառի ծերին, սարին, քարին -
Սևեր հագած ծընած օրես
Քաջ Կիվիվի երեցն եմ ես» ։


Ուրուրն ու բուն, բազեն ու ցին
Սագի վըրա արշավեցին։
Թևին արավ Սագը ահից.
«Ամա՛ն, ասավ, մի՜ դիպչեք ինձ,
Ինձ ու մանրիկ իմ ձագերին.
Տիղմի միջին ու մարգերին
Օրոր-շորոր, խոնարհ ու հեզ,
Քաջ Կիվիվի տընտեսն եմ ես» ։

Ուրուրն ու բուն, բազեն ու ցին
Կըռունկի դեմ արշավեցին.
Թևին արավ Կըռունկն ահից.
«Ամա՛ն, ասավ, մի՜ դիպչեք ինձ,
Ինձ ու մանրիկ իմ ձագերին.
Ամեն աշխարհ, որ աշխարհին
Գարունը գա՝ բանա հանդես -
Քաջ Կիվիվի աշուղն եմ ես» ։

ԻԳՆԱ ՍԱՐԸԱՍԼԱՆ: ՈՐԲ ՕՐԵՐ ԲՈՐԲ ՏՈՂԵՐ

Ռ. Հատտէճեանի կարօտով

Քանի կաղանդ ապրեցանք

Քանի կաղանդ - դառն ու ոգեւոր

«Առաստաղ»ին տակ

Կամ «Առաստաղին Միւս Կողմը»

Մոմերու նման պլպլացող յոյսերով

Լուսազարդեցինք պճնուած տօնածառը

Եղեւինին ճիւղերուն կախեցինք

Մեր անաւարտ զրոյցները

Քու լուսայորդ տաղանդդ - ձիրքերդ ու «Վաստակ»դ

Քու յաւերժական լաւատեսութիւնդ

Հազարումէկ խոչընդոտը յաղթահարող կորովդ

«Օրագրիդ Տասնըհինգ Էջեր»ուն քով ամանորեայ «Հաշուեփակ»դ

Բազմագոյն «Յուշատետր»երդ

Միշտ անթերին պահանջող բծախնդրութիւնդ

Եւ քու յուզիչ բացակայութիւնդ

Վերջապէս

Անդրադարձանք թէ ամանորը «Բառասխալ» մըն էր

«Մարդոց Մեծութեան եւ Խեղճութեան Մասին»

Տասնեակներով կաղանդի քերթուածներուս մէջ

Այս առաջինն է որ

Դուն պիտի չկարենաս կարդալ

Որբ օրերու այս բորբ տողերը

Մինչ ես անճար

Ի զուր պիտի սպասեմ քու տպաւորութեանդ

Անվերադարձ օրերը որքան առանձին են հիմա

Եւ Թարապիոյ ծովափը որքան ամայի

ԻԳՆԱ ՍԱՐԸԱՍԼԱՆ

Դեկտեմբեր 2025

ՅԱՐՈՒԹԻՒՆ ՊԷՐՊԷՐԵԱՆ: ԱԹԷՆՔ

Լիբանանի աւելի քան տասնամեայ
մղձաւանջէն ետք՝ փրկութիւն էիր:
Մոռցած էի ինչպէս ըմբոշխնել
գիշերները լուսաւոր,
քանի անդին, տարիներ,
ամբողջ Պէյրութը խաւարի մէջ կը տուայտէր,
լուսաւորումը՝
արձակուող-ինկող
հազար ռումբերու
հրդեհներն էին,
իսկ երաժտութիւնը՝
աղէտաբեր սուլոցն էր հրազէններու
եւ տարափը փամփուշտներու:
Մահը միմիայն հանգիստ կը պարէր
ալիքներուն հետ Միջերկրականի:
Խճողումը Աթէնքի զիս չէր խանգարեր,
աւելի վատ, անցարգելներու շղթաներուն մէջ,
վտանգաւոր ու խեղդող անցումներու վարժուած էի,
երբ քաղաքիս մէկ շրջանէն
միւսը պէտք էր հասնէի:
Նոյնիսկ տաք ու ապականած մթնոլորտը
Սոկրատէսի, Պղատոնի Աթէնքին մէջ,
այդ օրերուն ազդակ մըն էր ընդունելի:
Տեղ մը, վերը, միջնադարեան վանքի մը շուրջ,
թեթեւ շունչ կար, կանաչութիւն:
Սինտաղման չէ որ զիս տպաւորեց,
ոչ ալ Աքրոփոլիսի աւերակներուն դիմաց
կ’ուզէի խոկալ
անցեալ փառքերու կորուստին մասին,
նախկին սերունդներու բանաստեղծները
սպառիչ կերպով,
գրած էին այդ մասին:
Անցած էր արդէն այն պատմական ժամանակը,
երբ Տելֆիի տաճարէն
թունաւոր կազերու արտածումին
ազդեցութեամ տակ՝
գուշակութիւններ կը կատարուէին.
պարզապէս ոչինչ հարկ կար հարցնել
ապրած քաղաքիս գալիքին մասին,
Փիւնիկէի մոխիրներէն վերականգնելու
հրաշքը շատոնց վերածուած էր
անհեթեթ եւ անիմաստ առասպելի:
Ծանօթներու խումբի մը հետ
գացինք Մարաթոն.
ճիշտ է, վազելով չէինք նուաճած այդ երկար ճամբան,
իսկ մեր կառքը իր ուղեծիրը իրագործած էր
պատմական դէպքին՝
ճիշտ հակառակ ուղղութեամբ,
սակայն ծովը կազդուրող էր:
Ձիթենիներու պարտէզին կողքին՝
հրաշք էր կարծես
հանգիստ նստիլ, զրուցել եւ հաց կիսել՝
առանց ռումբերու անդոհանքին:
Մտերիմներս կը մնան այնտեղ,
հեռախօսով, երկու Յարութիւն
իրարու հետ կը զրուցենք երբեմն,
կարծես դեռ երէկ Պէյրութ ըլլայինք,
իրենց բարձրայարկ տան
ընդարձակ բակը նստած,
իսկ Մարօն, մտքիս մէջ, հանդարտ կը ժպտի:
Աթէնք, կը մնաս,
վայրը ուր տակաւ
կեանքը բնական,
բանականութեան աշխարհը մոռցուած,
լուռ վերադարձաւ:




«ՔԱՂԱՔՆԵՐ» ՇԱՐՔԷՆ: Լոյս տեսած է Բագին 2025 թիւ 2-ին մէջ

ԼՕԼԱ ԳՈՒՆՏԱՔՃԵԱՆ: Փոքրիկ տղան

Հարեւանի մը փոքրիկ տղան բարձրաձայն հարցուց

«Աշխարհի մէջ տեղ մը կայ ուր հիմա ամառ է՞»։

Հարցումը տեղին էր. այս աշնան առաւօտ, 

փողոցին վրայ, հովոտ ու ցուրտ էր ։

Բայս ինչպէ՞ս պատասխանել այդ հարցումին

առանց աշխարհագրութեան դաս մը տալու։

Տղան գիտէ՞ր որ կան հիւսիսային և հարաւային կիսագունտեր.

սորված է՞ր ցամաքամասերուն անունները,

գիտէ՞ր բեւեռներուն տեղերը,

երկիրներուն ու իրենց մայրաքաղաքներուն անուննե՞րը։

Երբեմն պարզ հարցում մը

պարզ պատասխանի մը պէտք ունի,

երբեմն ալ դասընթացքի մը։

Նիւ Եորք

Լոյս տեսած է Հորիզոն Գրական-ին մէջ

Georgi Bargamian: Escapology

I am a mutant who inherited a predisposition for casual lying.

 
My father was an escape artist who could vanish into Oriental carpets.

 
My mother was a suggestion who drifted into escape hatches.

 
The drawers in my house overflow with uncollectable IOUs.

 
Money ferments in my pockets and pools into tar pits around my ankles.

 
My parents were raised by mothers whose corneas were pierced by Ottoman needles.

 
Every day the ghost of Gomidas drags 1,200 folk songs through haunted Armenian highlands.

 
A family recipe taught my mother to cook with the same wooden spoon she used to spank me.

 
My brother invaded the body of a mafioso to eat his omertà.

 
I planted two placentas under a dying tree and watched cabbages bloom.

 
My family’s stolen gold fills the cavities of executioners.

 
I belong to a tribe of escape artists who swallowed the evil eye.

 
My parents’ gravesite is a crime scene of treasure hunts and body snatching.

 
Sometimes I exhume my parents to polish their bones.

 
My grandmother came to America with two gold coins and a thousand premeditated ghosts.

 
I perform forensic autopsies on innocent family photos.

 
My father burned down buildings to feed an oxygen addiction.

 
My mother could swallow insults whole like a crocodile.

 
I bite into memories and chew on pixels when I’m hungry.

 
You don’t need to take escapology classes to learn how to vanish.

Georgi Bargamian was a 2025 International Armenian Literary Alliance mentorship program mentee. Her poetry has been published in The Armenian Weekly, The Songs of Summer poetry anthology (Waters Edge Press, 2025), and elsewhere. She lives in Ann Arbor, MI.

This poem appeared in The Cincinnati Review

Mark Gavoor: it's complicated

it's complicated
you said and sighed.

you're telling me
i thought and sighed

it's life though
the complexities
the divine comedy
of navigating
the hormonal seas
and synaptic byways
foraging for tender moments
enchanted by the
attractive promise
of swelling hope
and yet, in the end,
mystified by...

well, most of it.

We are grateful to Mark for sending us three new pieces. This one, once again, from his blog. 

Mark Gavoor: your mujadara

it's called 'everyman's dish'
a simple steaming pot of three
or maybe ten ingredients
lentils sorted to remove the wee stones
the cracked wheat of the bulgars
onions chopped and caramelized
some kind of stocky brothy
almond milk bullionaire chicken
or beef or just plain old water
spices and garnishes steeped
with love and tradition of the
very region you are named for


i have never tasted yours...
they say is the best ever, here
or there, in this hemisphere
or that, heck, maybe the planet

but i have been nourished, often,
by the mujadara of your soul
by the mujadara of your heart
the mujadara of your very being
with every little look you give
every little thing you say...

every beautiful note you sing
laden, dripping, with joy or pathos
even better when it is
both at the same time

This poem was sent by the author. It was first published on his blog. 

Mark Gavoor: Maqam choonim Մախամ Չունիմ

if…
i could only imagine it
i can’t even

an ideal, a concept,
a perfection i want
to improvise for you
better than any poem
better than any letter
better than any
mere word or melody

a taksim, a chant,
an older than old-school lament,
the good kind, that brings us to
a peace you so need and deserve

it’s there, etched in our souls
coded in our dna
i am not good enough
or worthy enough, not able,
to extract it and even less able
to play it…

it is there, i feel it
it is sweet
    but not too sweet
it is sad
    but not too sad
it is joyful
    but not very happy

in a maqam no one
has ever heard or played
but sounding so very
familiar

so very familiar…

Mark Gavoor is Associate Professor of Operations Management in the School of Business and Nonprofit Management at North Park University in Chicago. He is an avid blogger and oud player. This poem appeared in the Armenian Weekly on Oct 30, 2025

Իգնա ՍԱՐԸԱՍԼԱՆ: ԲԱՌԵՐՆ ԱԼ ԿԸ ՅՈԳՆԻՆ

Բառերն ալ կը յոգնին
Դարերու բեռը շալկած
Բառերն ալ կը մաշին
Յոգնաբեկ թել թել կը թափին

Ժամանակի ապերախտ յորձանքին հետ
Կը կորսնցնեն իրենց իմաստն ու փայլը անհետ

Սերունդներու ժառանգն են բառերը
Բիւրաւորներու բերրի բերքն է բառերու բեռը

Բառերն ալ յաճախ կը յոգնին - կը մաշին
Կþառանձնանան - կը մոռցուին
Բառարաններու էջերուն կþապաստանին
Հոն կը հանգչին - կը ննջեն
Մինչեւ որ օր մը գրիչ մը զանոնք
Վերստին կեանքի կոչէ

Բառերն ալ կը յոգնին - կը մաշին
Միայն երկու բառ ժամանակին կը դիմադրեն
Միշտ նոր - միշտ ամրապինդ
Մին «յոյս»ն է - միւսը «սէր»ը




3.11.2025 «Մարմարա»

October 5-11 is Banned Books week in the US

 The Armenian Poetry Project supports the American Library Association's initiative as  We too can trust individuals to make their own decisions about what they read and believe.

Banned Books Week launched in 1982 in response to a sudden surge in the number of book challenges in libraries, schools, and bookstores. 

Take at least one action today to help defend books from censorship and to stand up for library staff, educators, writers, publishers, booksellers, and readers!

Rupen Khajag: The distance between two graves

In the cultural centre of Vayk,
where the walls once echoed numbers,
where papers whispered names now buried in silence,
a painting hangs.

A pomegranate
split clean down the middle,
its red seeds caught mid-fall
like teeth knocked from a child's mouth.
It does not bleed.
It does not close.
It stays open.

To one side,
Tatik-Papik
the stone elders of Artsakh,
faces weathered into the hills,
watching as the earth beneath them
was signed away in ink and fire.

To the other,
Tsitsernakaberd,
that hollow needle in the capital's sky,
forever pointing upward,
as if memory were a sin
we must carry straight-backed.


The girl who painted this was thirteen.
From Herher.
Where fruit trees once shaded homes,
and the dirt roads knew her name.
Where I, too, once sat
after the last war,
coffee trembling in chipped porcelain,
listening to mothers
rebuild the future with their voices.


Then came September
And the people arrived.

In this very hall,
we took them in.
They stood in doorways,
dripping history,
hands still smelling of ash and diesel.
We checked boxes.
Counted heads.
Whispered prayers we pretended were instructions.

Now I return.
Not with aid.
Not with forms.
But with questions I dare not ask aloud.

The girl is still here.
Older.
Quieter.
She has painted what none of us can say:
that we live between two monuments—
two graves carved into opposite ends of a single scream.

One for what was taken before we were born.
One for what was taken while we watched.

But the fruit still hangs.
Broken
But not rotten.

And perhaps that's all we have now:
A wound that refuses to close.
Seeds that refuse to die.
A painting on a wall
that tells the truth
when the rest of the world
has turned the other way.

Vayk, Armenia 

2025

Armen Davoudian: Conscription

All the families alike in their unhappiness,
the mother waking early to draw the curtains,
to set out the butter, soon the father sitting glumly
at the head of the table, soon the son come down
dressed in fatigues, his shaved face mirrored on the table,
soon the son dying, all the sons dying: only here
is he still there, it is still dark, the butter is still cold,
the mother’s hand paused on the blinds, which fall
slightly apart, a narrow strip of white on the dark floor,
the light’s arm on the carpet like a man
reaching to touch his lover’s beard.


This poem appeared in Washington Square Review, in its Summer 2023 Issue (49)

Gérard Chaliand (1934-2025)

 « Ma vie touche à sa fin/ Je suis serein/ Presque détaché/ Nul besoin d’être stoïque/ Je ne souffre pas/ Je décline. »

“My life is coming to an end/ I am calm/ Almost detached/ No need to be stoic/ I am not suffering/ I am declining.” translation by Lola Koundakjian

The Armenian Poetry Project mourns the death of Gérard Chaliand, a Belgian-born Armenian expert in geopolitics and a poet. 

Click here for an obituary in French and an homage by Tigran Yegavian.

ԼՕԼԱ ԳՈՒՆՏԱՔՃԵԱՆ: Կրկներգ՝ Արա Տինքճեանին

«Ուր որ ըլլաս

Եթէ լուսինը կը սիրես

Սորվի՛ր ու գործածէ՛ իր անունները՝

Մահիկը,

Կիսալուսինը

Լիալուսինը»

Լօլա Գունտաքճեան

Ես մեռնիմ
Դու՛ն մեռնիս
Ի՞նչ պիտի ըլլայ մեր սէրը
Ո՞վ պիտի յիշէ մեր հաճոյքը

Կ՚ըսեն թէ սէրը վերջ չի ճանչնար
Արդեօք իրա՞ւ է որ սէրը անմահ է

Կ՚ըսեն թէ կոտրած սիրտը կը դարմանուի
Արդեօք իրա՞ւ է որ տխուր անձը կը բուժուի

Ես մեռնիմ
Դու՛ն մեռնիս
Ո՞վ պիտի պաշտպանէ աշխարհը
Ո՞վ պիտի խնամէ մոլորակը

Կ՚ըսեն թէ երկինքը անսահման է
Արդեօք իրա՞ւ է որ անջրպետը մեծ է

Կ՚ըսեն թէ երկինքը փուլ կու գայ
Իրա՞ւ է որ ծիածանը կը քանդուի

Ես մեռնիմ
Դու՛ն մեռնիս
Ո՞վ պիտի վայելէ գարունը
Ո՞վ պիտի նստի գետին ափը

Կ՚ըսեն թէ ամեն մարդ ցաւ մ՚ունի
Արդեօ՞ք իրաւ է որ ամեն մարդ իր գիտցածը կը խօսի

Կ՚ըսեն մէկ ծաղիկով գարունը չի՛ վերադառնար
Արդեօք իրա՞ւ է որ թռչունները պարապի չե՛ն գար

Ես մեռնիմ
Դու՛ն մեռնիս
Ո՞վ պիտի կարդայ մեր գործերը
Ո՞վ պիտի պահպանէ մշակոյթը

Կ՚ըսեն թէ՝ հայերէն գիրքերը անտէր են
Արդեօք իրա՞ւ է որ հատորներն լքուած են…

Կ՚ըսեն թէ մշակոյթն ու լեզուն սիրող չկայ
Բայց կրթութիւնը՝ լեզուն սիրողին հողն ու լուսնկան է

Ես մեռնիմ
Դու՛ն մեռնիս

(փսփսալով)
Ես մեռնիմ
Դու՛ն մեռնիս

Նիւ Եորք

Լոյս տեսած է Հորիզոն Գրական-ին մէջ

ՆՈՐԱ ՊԱՐՈՒԹՃԵԱՆ: Կինը

առաւօտեան սուրճին մէջ
երէկուան իր խոհերէն
չխոնարհած բառ լեցուց
ու դգալով քանի մը լուռ
նախադասութիւն խառնեց
մոռցուած իր մարմինէն
յանգած լոյսեր թափուեցան
սրճեփին մէջ
եռացին
սկսող օրուան կրակին վրայ
պաղ շիթեր ձեւացնելով
մոռցուելիք պահը
հիւրընկալեց վեհօրէն
կը հաւատար
անսահման իր շքեղութեան
սուրճի ումպը առաջին
սրսկեց դեռ չաղտոտած
իր խօսքերու սաղմին վրայ
ու հիացաւ
մեռնելիք այդ մաքրութեամբ
սուրճին հոտը զինք լիացուց
ու երկարեց դարու մը չափ
հաճոյքն այդ տարերական

պահը իրենը եղաւ
ատկէ յետոյ
օրը դարձաւ ամեն օրուան կրկնութիւն

Լոյս տեսած է Հորիզոն Գրական-ին մէջ

Shahé Mankerian: Hangman

At that age, I did not understand
the point of sentencing a wordsmith
to death. A slow death—one failed

letter at a time—a moon for a head
because a ventriloquist doesn’t need
a W—a V has no place in Beirut.

D—Q—R—a pencil-thin noose
around the neck—a matchstick
torso—limp hands—another vowel—

wishbone feet spread over a snowy
field soiled by em dash—em dash—
em dash—Below the gallows,

a half-finished word, grinning—
like a dead man with missing teeth:
like mullah Mouhamed, hanged

upside down from electric wires
by his turban—for forgetting
the password at the checkpoint.

Hangman is a finalist for the Bicoastal Review Poetry Contest.

Shahé Mankerian is the principal of St. Gregory Hovsepian School in Pasadena, CA, and the director of mentorship at the International Armenian Literary Alliance (IALA). He previously served as co-director of the Los Angeles Writing Project and is a recipient of the Los Angeles Music Center’s BRAVO Award for innovation in arts education. Mankerian’s debut poetry collection, History of Forgetfulness, was published in 2021 by Fly on the Wall Press (UK). The collection was a semifinalist for the Khayrallah Prize and a finalist for the Bibby First Book Competition, the Crab Orchard Poetry Open Competition, the Julie Suk Award, the Quercus Review Press Poetry Book Award, and the White Pine Press Poetry Prize.

​​​

Lory Bedikian and Lee Herrick virtual reading July 27

 

Lee Herrick is the California Poet Laureate. He is the author of In Praise of Late Wonder: New and Selected Poems (Gunpowder Press, 2024) and three other books of poems, including Scar and Flower. His writing appears widely, in Here: Poems for the Planet, with an introduction by the Dalai Lama; Indivisible: Poems of Social Justice, with an introduction by Common; and Dear America: Letters of Hope, Habitat, Defiance, and Democracy, among others. Born in Daejeon, Korea and adopted to the United States at ten months, he lives and teaches in Fresno, California.
http://www.leeherrick.com

Lory Bedikian’s second book Jagadakeer: Apology to the Body won the 2023 Prairie Schooner/Raz-Shumaker Book Prize in Poetry, published by the University of Nebraska Press. Her first collection The Book of Lamenting won the Philip Levine Prize for Poetry. Her work received the Pablo Neruda Prize for Poetry and is included in the anthology Border Lines: Poems of Migration, KNOPF, 2020. Bedikian has received grants from the Money for Women/Barbara Deming Memorial Fund and was chosen to be part of the 2024 Poets & Writers Poetry publicity cohort. Bedikian teaches poetry workshops in Los Angeles and elsewhere.
lorybedikian.com


REGISTER HERE

The first 100 registrants to sign in to the Zoom room on the day of the event are guaranteed a virtual seat.

A recording will be shared with all registrants a day or two after the event.

AGBU book event, July 28 at 7PM

 

with Lola Koundakjian, Alan Semerdjian, Garen Torkian, and Aida Zilelian


Monday, July 28, 2025 at 7PM
AGBU Headquarters
55 East 59th Street 7th Floor
New York, NY 10022

IALA Reading in New York July 31, 2025

 

Join the International Armenian Literary Alliance's New York City Chapter for a literary evening of poetry and prose at Brooklyn's WORD bookstore. Readers will include Chris Atamian, Nicole Haroutunian, Olivia Katrandjian, Alan Semerdjian, Lola Koundakjian, Garen Torikian, Shushanik Karapetyan, and chapter leader Aida Zilelian.

The event will take place on July 31, 2025, at 7:00 PM Eastern Time, at 126 Franklin Street, Brooklyn, NY.

Open to all, the event is free of charge but a donation of $25 or more is suggested. Register by clicking on ‘Donate & Tickets.’

Register Here

Gérard Chaliand: Excerpt from Feu Nomade (À la mémoire de mon père)

10.

“L’estuaire de l’Elbe coule large comme les fleuves d’outre-mer

Et je regarde passer les grands navires quittant le port d’Hambourg

la brume au loin lance son cri de sirène perdue

Et tous mes souvenirs s’embuent dans la glace des eaux. 

Les longues plaines du Nord s’en vont mourir dans les bouleaux

Et la pluie fine sur la Baltique d’ambre et de bruine

terre gorgée d’eaux et de canaux

et la paix de tes maisons aux carreaux rouges.

Cafés de Vienne, rues buissonnières de Prague

on s’y penche sur le tain des miroirs

ma vie se souvient de ce qu’elle n’a pas connu.”

Gérard Chaliand. Excerpt From Feu nomade et autres poèmes

GERARD CHALIAND: MIST


I am watching great ships
gliding from the port of Hamburg 

through the Elbe's wide estuary 

that opens into undersea rivers.
A lost siren's voice is calling 

in the distant fog as 

all my memories gather 

in mist over the ice water.


In the north, vast plains stretch 

and die in the birch trees 

while a fine amber rain 

dimples the Baltic sea swollen 

with waters from the gorged earth 

and from canals running along 

peaceful red-tiled houses.


Cafés of Vienna, meandering 

streets of Prague -- I lean my life 

against silvered mirrors and 

remember what I have never lived.


Translated by Diana Der-Hovanessian for Poetry Magazine, published September, 1999.

Gérard Chaliand: Je me souvien du Nil

Je me souviens du Nil, chargé d’histoire,
on y menait les défunts sur la rive gauche,
Je t’ai transporté en felouque sur ce versant funèbre,
il y a tantôt un siècle,
le croirais-tu, mon père, dans une douleur longtemps muette.
Jamais, durant dix années, nous n’avons parlé de toi
avec ma mère,
Je n’aurais pu, quelque chose s’était brisé en moi.
Il m’a fallu atteindre l’âge de ta mort pour cesser de rêver de toi.
Pourtant je me souviens de tes leçons :
« On ne renonce jamais.
On lutte jusqu’aux dernières foulées.
Jamais on n’est vaincu au cœur de soi-même. »
Depuis j’ai vécu par des chemins peu courus, semés de charniers, d’amis perdus,
de rencontres inoubliables.
À des années-lumière de ta mort, je rêve de toi à nouveau,
par une de ces nuits moites de mousson.
Je t’entends dire « j’ai rêvé de Tamitza ! »
La petite cousine dont tu étais amoureux.
Tamitza avait treize ans quand elle a été assassinée,
en 1915, avec tous les autres.
Père, que j’ai tant aimé et qui m’a tant donné,
tu es le fil me rattachant à ce passé,
murmuré par les vieilles de mon enfance.
Cette geste qui me fonde,
celle de ton frère aîné, mort dans une cité montagnarde,
après un long siège, les armes à la main,
en paix.

On ne se rend pas.






Gérard Chaliand, Feu nomade et autres poèmes, © Poésie/Gallimard, 2016

Georgi Bargamian: North Burial Ground, Providence, RI

Driving through the gates
Of this sleeping place,
We pass potter’s field
and turn up the hill
Dotted with flat, tipped stones
Toward the Armenian section.
When Yankee names turn Greek
We know we’re close to the place
Where an underground suite holds
Bone and dust in separate boxes
Capped by granite dotted with moss and lichen
That we scrape off with our shoes.
We run away down a hill and move among graves,
Alert for ancient letters that form names
Chiseled as they were in the old country.
We shout when another ancestor is found.
We read names out loud.
We take photos of headstones.
We are buoyant and alive,
Still visitors in this place
Where faint murmur and hum
Draw us closer together
Like children preparing to hold hands.

North Burial Ground, Providence, RI was published in The Armenian Weekly on 7/13/2023

Georgi Bargamian: Measuring depth with the drop of a stone at Dudan Gorge

We gather around the gash in the earth
Called Dudan/Duda/Yudan Dere
To commune with the dead
Through time and space
By measuring depth with the drop of a stone.
We release one into the gorge/gouge and
Hear it ping downward,
Like a lost tooth
Searching for home.
We drop more stones again and again
Into this quiet hellhole
Where millions of bones from thousands of bodies
Receive the rocks and confound the living
Who search for logic in an elegant equation.

Measuring depth with the drop of a stone at Dudan Gorge appeared in The Armenian Weekly on 9/3/2024

Georgi Bargamian: Last night I dreamt I was a child

Half-awake in my mother’s arms
In a car where it was cool and it was dark.
My mother opened her coat and covered me
As my father drove home carefully.
And I felt safe, and I felt loved.

This morning, I read about a baby in Khan Younis.
Her name is Siwar and she is starving.
Siwar’s mother needs food for her child
In a place where descendants of exile and holocaust
Withhold sustenance and mercy as strategic maneuver.
A photo of Siwar shows large eyes in a wasting body,
Published to prick response and stir still-unmoved.
Siwar is loved, but she is not safe.

Last week, I watched a film about a boy from Artsakh.
His name is Vrej, child of mountain and stream.
Vrej roamed mined fields under fragile skies—
Before and after Artsakh’s 2020 war—
Playing soldier, dreaming of future,
Wishing for safety.
Vrej is loved, but Vrej is exiled,
Torn from inheritance waiting to be recovered,
His name a reminder of his truth.

Tonight, I write about
Amorality’s power and love’s survival
And wonder whether dreams visit babies
And memories soothe children.
Do they feel the distance?
Can they touch the sacrifice?
Will they punish the shameless?
Can they forgive the shamed?



Georgi Bargamian has been writing for many years, rooted first in journalism and then law. She has been exploring written expression through poetry for the past several years on issues of identity, heritage, loss, longing and more. She lives in Ann Arbor, Michigan.

Last night, I dreamt I was a child was published in The Armenian Weekly on 5/22/2025

ՎԵՀԱՆՈՅՇ ԹԵՔԵԱՆ։ Օրօր Նայիրիին

Բոլոր ձիուկները փայտէ չեն,

Բոլոր փայտերը խաղալիք չեն,

Բոլոր տուները տուն չեն ,

Բոլոր մանուկները մանուկ են

    եւ միմոս կը սիրեն:

Միմոս մը մէկ գոյն

Եւ երեք քիթ կ՚ունենայ.

Առաջինը իր բնական քիթն է,

Երկրորդը միմոսական քիթն է, որ բնական քիթին

    ճիշդ վրան է, 

Երրորդը՝ մանուկներու խնդուքը հոտոտալու քիթն է

    որ մեր քիթին ճիփճիշդ երկու անգամն է

    եւ չի տեսնուիր։

Նորէն աշխարհը պաղպաղակ կարծեր`

    մէջտեղերը թափթփեր ես

Փիղին փրթած պատիճը, Շիլային գօտին,

Թէպի Պէրին ժապաւէնը եւ Աննայիդ

    արդուկուած հագուստները։

Շա՛տ կը սիրեմ Քէպէճ Փէչդ ,

Ճաբոն ծնած է, հնդկագոյն մազեր ունի

Եւ քու մականունդ.

Բաց կանաչ հագուստ, բաց կանաչ ժպիտ,

Առաջ ճի՛շդ ասոր չափ էիր։

Խոշոր գնդակը պարտէզին անկիւնը հրեր ես

            ասանկ բան կ՚ըլլա՞յ։

Պաղպաղակի պէս կ՚իջնէ ձիւնը ,

Ամէն գնդակ ձիւնին-բուքին չի դիմանար

    եւ ինչո՞ւ պիտի դիմանայ, 

Ներս բերելու, տաքուկ տեղ մը պահելու է։

Կաղանդ Պապան ճինկը՛լ ճինկը՜լ պիտի գայ.

Երանի՜ Կաղանդ Պապային՝ չի բաւեր եղնիկ ունի

    կարմիր, պսպղո՛ւն քիթով եղնիկ ունի.

Չի բաւեր սայլ ունի՝ երկինքներէ՜ն, երդիքներէ՜ն

    թռչող սայլ ունի։

Բարիներուն ալ, չարերուն ալ

Ձմրան բոլոր երգերը ինքը կ'երգէ, կը շէնցնէ,

Ուրախ մարդ է Կաղանդ Պապան, տալուն համար

    եւ երթալուն՝ յաջորդ տարի ալ կը սպասենք :

Իսկ ո՞ւր է, ո՞ւր գացեր է Կաղանդ Մաման

Խենթ ենք ինչ ենք որ մենք իրեն բան չենք հարցներ,

Մինչդեռ ինքը՝ պարելէն առաջ

    մեզի ինչեր կը հարցնէ։

Գիրքդ բացեր ես նորէն արա

    Մէկ-էն Տասը սորվելու

Մէ՛կ հնդիկ, երկո՜ւ հնդիկ ,

Բոլոր հնդիկները աս որքան կլոր աչքեր ունին,

Ժապաւէն ՝ ճակատին , նաեւ թոնթոշիկ են,

(Կարծեմ քիչ մը սխալ գծուեր են):

Մէկէն Տասը համրելը երբոր սորվիս

    աշխարհը պիտի սկսի բարդանալ .

Կարգ կանոնէն աւելի ՝ օրէ՛նք պիտի ըլլայ:

Ալ փայտէ ձիուկիդ պիտի չնստիս ,

Փիղին պատիճը ընձուղտի պոչիկ պիտի չընես.

Պիտի չըսես որ

Բաց կանաչ հագած պուպրիկը բաց կանաչ ժպիտ ունի:

Ոչ–ի փոխարէն Այո՛ պիտի ըսես,

Այո–ի փոխարէն՝ Ո՛չ.

Կարեւորը Ոչ ըսելը չմոռնալն է:

Հիմա գիտես որ ոսպը օգտակար է ,

    եւ պաչիկը, եւ նարինջի հիւթը.

Յետոյ ՝ օգտակարը եւ վնասակարը յաճախ

    նոյնը պիտի ըլլան:

Վան Սոն Փարքին չուչու շոգեկառքը ձգած ՝

    գորշ մեքենաներու մէջ պիտի մտնես,

Եւ ես պիտի կարօտնամ աւազը, արեւը,

    ու վառվռուն տոտիկներդ.

Եւ երկար ատեն պիտի անցնի

Մինչեւ սորվիս որ տգեղ բադիկը՝ գեղեցիկ կարապ է։

Միքի Մաուսին խոփխոշոր դեղին կօշիկը

    պահած անկողինիդ տակ

Տաքուկ բարձիդ վրայ՝ օրուան փրկութեան ապաւինած

    մշիկ–մշիկ կը քնանաս,

Անշուշտ առանց անդրադառնալու թէ հիմա

Այս աշխարհի հազարաւոր կէտերուն վրայ

    Կարմիր Աղջկան կը խաբէ գայլը,

Տգեղ բադիկը լքուած մինակ կը զգայ ցուրտ լիճի մը վրայ,

Յովազը կը յօշոտէ եղնիկը, եղնիկը կը յօշոտէ թռչնիկը,

Թագաւոր մը չարութիւն կ՚ընէ, բոլոր հսկաները մեռեր են,

Մոխրիկը կը լուայ տունը եւ պարահանդէսի չ՚երթար

Ինչո՞ւ պիտի անպայման Մէկ -էն Տասը սորվիս ...

1987

« Բազմածուփ աշխարհ »

Vehanoush Tekian - TO NAYRI 

Not all ponies are made of wood
not all wood are toys
not all houses are home
all children are child
and they love mimes

A mime has one color
and three noses
The first is his natural nose
the second his own--
the mimic nose on top of the natural one
the third is to smell the children's laughter
a nose exactly twice the size of our own nose
and not to be seen

Again mistaking the world for a farm
you've scattered your things around
the elephant's detached trunk
Sheila's belt
Teddy Bear's ribbon
and your Anna's ironed clothes
I adore your Cabbage Patch
born in Japan with Indian-colored hair
and your surname
light-green dress
light-green smile
you used to be exactly that size

You've kicked the large ball
to a corner of the yard
is that a thing to do?

The snow comes down like ice-cream
not all balls withstand snowstorms
and why should they?
It should be brought in
and stored in a warm place
Father Christmas will arrive with jingle-jangle
he's got it made
not just reindeer
he has red-nosed reindeer
not just a sled
he's got a sky-spanning
roof-top sweeping sled

To both the good and the bad
he sings all the winter songs
he brings warmth

Father Christmas is a merry man
we expect his giving and his going next year as well

Where is Mother Christmas?
We're out of our minds not to ask her anything
while she asks us so many questions
before the ball!

You've opened your book again
to count one to ten--
One Indian Two Indians
all those Indians have such round eyes
bands around their heads
they're also cuddly
somehow I think they've been designed wrong

The counting of one to ten
when you've learned it
you'll find the world a bit more complicated
there will be law more than order
you'll no longer ride your wooden pony
you will not tail the giraffe with an elephant's trunk
you'll no longer say that the light-green dressed doll
has a light-green smile
you'll say yes for no
no for yes
--the important thing is not to forget to say no—

Now you know that lentils are good for you
so are kisses so is orange-juice
later what's good and what's bad for you
will often be the same
you'll get off the play-ground choo-choo
and get into grey machines
and I shall miss the sand
the sun and your restless little feet
and a long time will go by
until you learn that the ugly duckling
is a beautiful swan

Keeping the huge yellow shoe of Mickey Mouse
tucked away under your bed
on your warm pillow
you sleep tight counting on daylight's rescue
oblivious of course that at this moment
in a thousand locations on this globe
the wolf deceives Little Red Riding Hood
the ugly duckling feels abandoned
on a freezing lake
the panther devours the deer
the deer molests the bird
a king does evil deeds
the giants are all dead
Cinderella cleans the house
and does not get to the ball

Why do you have to learn one to ten?

Translated by Tatul Sonentz

Եղիշե Չարենց: Գիշերապահը

 Ես արթնանում եմ, երբ քնում էք դուք

Եւ գիշերն ամբողջ անխոնջ ու անքուն,

Երբ փողոցներով չի անցնում ոչ-ոք —

Քայլում եմ, քայլում անկիւնից-անկիւն:

Քայլում եմ և լուռ մտածում եմ ես,

Որ չունեմ ձեզ պէս ոսկիներ, գանձեր,

Բայց գիշերների մենակութեան մէջ

Ձեր ոսկիների հսկողն եմ դարձել:

Հսկում եմ, հսկում, որ ոչ-ոք չգայ

Եւ չգողանայ ոսկիները ձեր:

Հանդարտ է շուրջս՝ ձայն, շշուկ չկայ,

— Իմ կեանքն էլ, մի՞թէ, այսպէս չի՞ անցել:

Ես չեմ շտապել առաւօտ ծէգին,

Ոսկի չեմ դիզել, չեմ գանձել ոչինչ.

Նայել եմ միայն հեռու աստղերին,

Որ ահա նորից հե՛զ թարթում են ինձ:

Նայում եմ լուսնին: Հսկում եմ արթուն:

Աշխարհը — անհո՛ւն, աստղազարդ տեսիլ:

Իսկ երբ արթնանաք — կը գնամ ես տուն —

Եւ անո՛ւշ, անո՛ւշ կը քնեմ ես էլ...

1916

Sotère Torregian: Vision Quest

For Yeghishe Charents (1897–1937) 

and 

in Memoriam, Diana Der Hovanessian (1934-2018)

mais c'est moi qui  leur réclame mon trésor volé

Le Rebelle, from Et les chiens se taisaient   

Tragédie par Aimé Césaire

Yet again une autre fois I speak

to you O Heart of A Lion you are ever remembered

Your heart still beats its rhythm within me

and in every Armenian still

What can Poetry declare

about you your dreams your hopes your love

for a homeland to welcome the dispossessed

There are days I do not know

where or why I am

as I gaze out of my window

as a virtual prisoner here in this home

watching

folks out there pass by

as if sleepwalking or in a cloud

The drums of Africa beat inside me

calling still in this dépaysement

         --AWAKE ! -- ARM !-- REVOLT !

As you called from your prison-cell to your people

themselves downtrodden and confined

not only by dictators

but by superstition also and suspicion

of each other Vanetsti and Bitlistsi !

Yet here is yesterday today and tomorrow residing

as one within the soul

of the Poet's

         Vision - quest for a new life

for all of man -and -womankind

         and that of the world that would be

as was once proclaimed the kingdom of God on Earth

  Sotère (L'Inconnu )

  17 mai 2025

Նորա Պարութճեան։ Ճերմակին վրայ

ճերմակին վրայ ընդլայնած պատմութիւն մը կը հեւայ

ու չի կրնար արձակուիլ իր սաւանի տարածքէն

անցեալն այնտեղ մերթ ընդ մերթ կը մռմռայ  համրօրէն

լռութիւնը քունի մէջ ըմբոստութեան ծախելով

կը հանդարտի խաւարը

լոյսին հաշիւը չկայ

շղարշուած հարցումը ծոցէն իջնող վիրապի սանդուխները կը փնտռէ 

մոռցուելու 

բայց որմէ՞

որո՞ւ կողմէ ան կրնայ անգամ մը եւս բեղմնաւորուիլ

ու վարդ բուրել 

եղանակները մեկնեցան առանց ետեւ նայելու

հրաժեշտի սիրային հպումն անգամ ողբերգութեան թաթխելով

չպատմուող մարմինը  

ինքն իր վրայ կը հալի

ու ինքն իր մէջ ոչնչութեան հունտերը մէկիկ մէկիկ կը ծամէ 

անոնք պիտի չպայթին

չունին միջուկ

ոչ իսկ խօսքի զօրութեամբ կեղեւներէ մերկացնող արթնութիւն

հեւալու պէս կը սահին դէպի անզօր ժամանակ 

բայց հողին մէջ տեղ չունին 

Happy 19th Anniversary, Armenian Poetry Project !

Today is the start of APP's 20th year.

It's hard to believe that, what started as my experiment to learn about RSS feeds, became a unique place where the lonely and the curious reach out to poetry TM.

Earlier this month, the site passed two million visits. That's quite an achievement and I will celebrate it, as I often do, quietly, reading poetry. 

Here are a few key achievements: APP remains the only website providing audio and text RSS feeds of poems written by Armenians, as well as contemporary authors on Armenian subject matters.

It continues to provide all internet surfers free access to the webpage and audio, RSS feeds from follow.it, and since last year, audio clips on Spotify.

I invite you to join our readers in celebrating APP's broad spectrum:
- independent research of the best Armenian poetry I can find
- gems by authors from the 19th century to the present
- introduction to out of print books, periodicals and digitized archives
- an index by author and country
- experimental works by contemporary authors
- introduction to budding authors
- works mostly in Armenian, English or French, with translations provided whenever possible


A special thanks to: 

You, our Readers -- you make it all possible. Your constant encouragement motivates the poets, the translators and the teachers.

 

To the Armenian Institute, London, and, IALA who helped celebrate the 15th anniversary with readings and a commemorative booklet. 

To the Poets around the world. You have sent your work, became friends, and supported this unique anthology. 

Although many have gotten in touch, I wish to thank: 

Peter Balakian, James Baloian, Sarkis Vahaken, Jean Assadour, Alan Whitehorn, Arpine Konyalian Grenier (RIP), Diana Der-Hovanessian (RIP), Aram Ketenjian, Tamar Boyadjian, Panos Jeranian and William Michaelian who sent their books and notes.

Ikna Sariaslan, Aram Saroyan, Gregory Djanikian, Michael Casey, Sotère Torregian, Lorne Shirinian, Raffi Setian, Lory Bedikian, Nancy Kricorian, Esther Heboyan, Keith Garebian, Nora Nadjarian, Nancy Agabian, Jim Erkiletian, Michael Akillian, Mark Gavoor, Albert K Kapikian, Garo Armenian and other contemporary authors for their permission to post their poems.

The Armenian Students Association, RI who funded the poetry competition winners from 2011-2014, and to the judges of the Arthur Halvajian Memorial poetry writing competition: Garen Kazanc, Christopher Janigian; Lisa Whitten, Silva Ajamian, Dr. Rachel Goshgarian, Father Mesrob Lakissian and Alice Movsesian.

Louise Kiffer of France and Sylvie M. Miller of U.K. for their translations of poems into French, and Tatul Sonentz-Papazian, US, for his translations into Armenian, French and English.

The budding poets who sent me emails and who participated in the 1st, 2nd and 3rd anniversary Poetry Blasts, and APP's poetry writing competitions including those during the pandemic.

The volunteer readers who contributed their voices to 19th - 21st century authors.

The staff at Horizon Weekly's Literary Supplement (Montréal); the Aztag Daily's Literary and Arts Supplement (Beirut); the New York Public Library (Humanities Research); the Glendale Public Library; the Zohrab Center (New York); the Armenian Prelacy (New York); the AGBU's Bibliothèque Nubar (Paris); and, the former Librairie Samuélian (Paris).

Dr. Levon Avdoyan, now retired from Library of Congress, for his assistance in researching books,
Prof. Theo M Van Lint, Oxford University, for his scholarship and help in acquiring texts,
Nvair Kadian Beylerian for the use of her grandfather Anoush Krikorian's library,
Zachary Jean Chartkoff for his contribution of books to the ever expanding APP library,
Artsvi Bakhchinyan and Vartan Matiossian for their scholarship and translations,
Prof. Dora Sakayan for her translations of Paruyr Sevak and her enthusiasm,
Prof. Valentina Calzolari for her translations published in the series Patrimoine littéraire J.-C. POLET (éd.),
The L.A.'s Zephyr Poets --Tina Demirdjian, Armine Iknadossian, Shahé Mankerian and Alene Terzian; Karen Karslyan, and Ara Shirinyan, for their support and participation in readings,
Albert Kaprielian for his aid in getting documents on Canadian-Armenian poet Sha[u]nt Basmajian,
Per Wik who introduced his grandfather Harout Kosdantyan and his work,
Gagik Batikian for his love and sharing of Istanbul's contemporary Armenian poets,
Elizabeth Grigorian for her assistance at the Glendale Public Library.
Catherine Fletcher and the editorial staff at Rattapallax for devoting a special feature on post-Genocide Armenian Poetry where I was a guest editor. 

Tato Ayvazian, former director of AI, and Olivia Katrandjian, founder of IALA 

Friends and colleagues, including the Western Armenian Women's Writers Collective who have personally supported my creative writing. 

Lola Koundakjian
Curator and Producer of The Armenian Poetry Project
ArmenianPoetryProject[at]gmail[dot]com

____________

Unfortunately, APP does not receive financial support for this endeavor. Therefore, the research, data entry and audio recordings are entirely a labor of love.


If YOU ENJOY this website, please consider making a donation via Paypal.com by clicking on the button below. Your donations help maintain the audio website, buy books and replace equipment for the recordings as well as research in libraries near and far.

Click here to donate via Paypal

հայերէն՝ To view the Armenian characters, setup your browser to view UNICODE (UTF-8) as the character's encoding.

Thank you Lola Koundakjian

ՆԱԶԵՆԻ ՏԷՐ ՄԻՔԱՅԷԼԵԱՆ: ՄԵՐ ԱՊՐԻԼԵԱՆ ՀԵՐՈՍՆԵՐՈՒՆ

Դուք ձեր մահուամբ յագեցուցիք ազատութեան
Ծարաւը մեր, ծաղկեցուցի՛ք գիւղ ու աւան ,
Հըրաշք հագուած Հայաստանին, տուիք մէկ նոր
Հեքիաթային ու լուսասփիւռ պատկեր մ ՛աղուոր:

Եւ շառաչող ջրվէժներու վազքովն ուժգին
Յաւերժաձայն մեր մէջ, հոսուն , նըւիրումին
Տուրքը կ՛ուզեք , աստուածօրէն կը պարտադրէք
Լեցուիլ ձեզմով, յաւե՜տ յիշել. խաղաղեցէ՜ք .

Նահատակներ յաւերժին մէջ Հայերդ բոլոր
Շաչող սուրի երգ մը թողիք, ձա՜յն դարաւոր ,
Ու սըրբացաք ձեր մարտական յիշատակով
Եւ տեղ գըտաք Վարդաններու անունին քով ։

Եղաք նո՛ր փառք, եղա՛ք պատիւ նոր պատմութեան
Եւ աժտահան խորքին պոռթկող կարմիր արեան,
Սլացք տուիք մեր առնական թափին, կամքին,
Վարդի փոխան փուշն հագուելով հայրենիքին:

* * *

Բայց երդմնադիր որոշումով անմահ եղբարք
Դարձաք հերոս, դարձաք արեւ անմար կըրակ ։
Ոտքի՛ Հայեր , խոնարհեցեք յիշատակին
Առջեւ հզօր եւ ուստեցեք դուք սըրտագին
Անոնց նըման կանքով կեանք տալ Հայաստանին։


«Արէւ», Գահիրէ, Ապրիլ 24, 1961

ԻԳՆԱ ՍԱՐԸԱՍԼԱՆ: ԶԱՏԿԻ ՊԱՏԱՐԱԳ ՄԸ

Կը ղօղանջեն զանգակները
Համաչափ կը շարժին քշոցները
Կը ցնծան ծնծղաները ցնծութեամբ
Կը խնկարկեն բուրվառները հրավառ
Կը ղօղանջեն
Կը ղօղանջեն զանգակները վերամբարձ

Գմբէթէ գմբէթ կ՛արձագանգէ Կոմիտաս
Կամար է կամար կ'արձանանայ Կոմիտաս
Կը պատարագէ Շահան Սրբազան Սվաճեան
Կը քարոզէ Շնորհք Պատրիարք Գալուստեան
Կը հնչէ քառաձայնը Կոմիտասեան
Երգչախումբը կը վարէ Նուպար Գարիպեան
Ժիրայր Ասլանեանցի կախարդիչ մատները
Կը պարեն երգեհոնի ստեղնաշարին վրայ
Եւ իր հոյակապ առոգանութեամբ
Աւետարանը կը կարդայ
Տարօն Քահանայ Սիրականեան

Զանգակները կը ղօղանջեն վերամբարձ
Խնկաբոյր նուագը քշոցներու — ծնծղաներու
Կը ծփայ քուլայ —քուլայ
Կը տարածուի ալիք — ալիք
Եւ իր հիասքանչ ձայնով աննման
Մեզ կը վերացնէ Գէորգ Պօյաճեան

Կարօտի
Կարօտի զանգակները դեռ կը ղօղանջեն վերամբարձ

ԻԳՆԱ ՍԱՐԸԱՍԼԱՆ
«Մարմարա» Ապրիլ 10, 2025

ԽԱՉԻԿ ՏԷՏԷԵԱՆ: Հաշտութիւն

Կ՛անցնին օրե՜րը,

Ժամանակները կը փոխուին,

Իսկ մենք, սիրելի՛ս,

Կը սորվինք համակերպիլ:

Կլիման կը փոխուի, կը հաշտուի՛նք,

Կը կեղեքեն մեզ, լո՜ւռ կը համակերպինք,

Տագնապ ու վիշտ կը կրծեն, կը յօշոտեն մեզ,

Կ՛ընդունինք որպէս մեզի վիճակուած

Անհեթեթ խաղը մեր չար բախտին,

Ժամանակի` մեր դէմ ունեցած

Հակակրանքն ու վրէժը պարզապէս.

Վարժուեցա՜նք ակամայ, կուլ տալ

Մեր օրերուն ձախորդութիւնները բոլոր,

Մեղքի բաժինը ընծայել ուրիշին:

Օրերը կ՛անցնին, կեանքեր կը հիւծին,

Ուրախ պահերը կը դառնան ժլատ ու սակաւ,

Կը համակերպինք ցաւին,

Կորուստին,

Յուսախաբութեանց նա՛եւ,

Հարցադրումն ու բողոքն անգամ մեղք սեպելով`

Կ՛որսանք րոպէները երջանիկ,

Կը շիջինք օրէ օր, կը սուզուինք հոսանքին մէջ,

Հլու, հիասթափ ու հաշտ:

Մեր վիպերգութիւնը գրեցին ուրիշներ հզօր,

Ծնան հերոսներ կեղծ ու երգեր այլանդակ,

Մեր երգը կորսուեցաւ եթերին մէջ անյիշաչար:

Ու եթէ հարց տան մեր մասին, ըսէ՛ք,-

Մեր անունն էր համակերպութիւն,

Մեր կեանքի խորագիրն էր հիասթափութիւն,

Իսկ մեր կտակն էր հաշտութիւն.

Մենք վճարեցի՛նք մեր ժամանակի մուրհակները բոլոր:

 Օգոստոս 27, 2021, «Ազդակ» Գրական

ԻԳՆԱ ՍԱՐԸԱՍԼԱՆ: ՀԱՄ

Դուք բանջարեղէններուն համը գիտէք
Դուք կանկառին — կարոսին    — կաղամբին
Դուք վարունգին —շոմինին —ստեպղինին համը գիտէք
Մինչդեռ անոնք
Բանջարեղէնները ` հողին համը գիտեն

Դուք ձեր ապրած սէրերուն համը գիտէք
Մինչդեռ բանաստեղծները
Դեռ չապրուած - դեռ չծաղկած սէրերուն
Դեռ չխոստովանուած գաղտնի սէրերուն համը գիտեն
Բանաստեղծները վերջացած – փշրուած
Չսպիացած սէրերուն համը գիտեն

Բանաստեղծները գիտեն թէ
Կղզի մը եթէ ուրիշ կղզիի մը սիրահարի
Երբեք պիտի չկարենայ ողջագուրուիլ
Իր սիրելիին հետ
Բայց բանաստեղծները
Այդ անկարելի սիրոյ
Այդ անկարելի համբոյրին համն ալ գիտեն

ԻԳՆԱ ՍԱՐԸԱՍԼԱՆ

Լոյս տեսած է Նոր Մարմարայի մէջ՝ 24.3.2025

Rupen Khajag: We regret to inform you

Kornidzor, Sept. 28, 2023 (Photo: R. Janbazian)

This is not happening.
This was never here.
No, you must be mistaken.
We checked the records.
Nothing was found.

A church bell does not ring.
A house does not burn.
A road does not vanish.
A name does not fade.
A mother does not carry her child across a
border that does not exist.
A child does not drive seven souls through a war
that does not happen.
A land that never was
is now confirmed to be nothing at all.

We regret to inform you:
The past is no longer available.
The present is under revision.
The future has been reassigned.
For further inquiries,
please contact no one.

There is no one left to answer.

***

This poem was published in Torontohye's March 2025 (#211) issue.

Leonardo Alishan: Songs of Armenia

I: Armenia Sings to the Black Sea

My teeth, the songbirds, age with snow, 

the winds plough wrinkles on my face, 

and each of these stones, my bones,
has a sea gull for a heart, caught in its marrow.

I dream of my hair, sails,
my fingers, sailors,
and seasons of God's breath
blowing in my hair.

The apparition of a horse 

haunts my mind, the storage 

of Ararat's ancient tales. 

The sound of swords slamming 

against blood-black sacrificial 

altars of foreign gods, echoes 

in the hollow of my hands.

My hands, in dreams, are seashells, 

splashing blue secrets into my ear. 

My soul is a soft shore
in my dreams, salt in her words.

Arax, my bloodstream, sings my life 

to me. Wolves drink from the banks 

of Arax, when you, my lost lover, my sea, 

gone with the leaf and the wind,
are aeons of annals away,
the memory of motherhood
in an ancient woman's leather breasts.

Venice... sails of silk . . .
wet under the vulture's wing –
sunburst after clouds,
sunstroke after snow –
turquoise of your water
into drops of sweat. . . .
My mad daughter in my room, Arax
walks round and round my heart.

Shattered ships, scattered driftwood,.
the sunken skeletons of my firm-breasted yesterdays, 

disturb my dreams, my sea, O husband
of fish soul, and black heart.


II: The Seafarer Sings to Armenia

My fate soaks in the diary of a wave.

Wind pulls at the sea's white hair,
sea screams the piercing cold of her shells 

into the pearls of my spine, night's necklace 

breaks and splashes into the sea, sparks 

and patches of smoke rise to the deck.

With salt in my lungs,
I make my way through water 

to water, never reaching you.

Stories of you reach the islands of my days 

and suckle me to sleep, and to sunrise, 

woman of my father's eyes
and mother's hair.

Wind and water recognize
among sea-blue flowers and sun-gold grass,
the two black buds blooming
in my blood-rimmed eyes, 

offspring of seeds
slipped through your fingers.

Dusk settles ancient dust
on the roofs of Yerevan,
my hair grows gray.
The mountain my mother milked every morning 

for my snow, is left untended,
milk oozing from her swollen breast.
Longing, I weep my daughter's watery arms.

My winged arms, in dreams,
are sheltered in winter with wool
your hands weave in your sleep.
Winds of these steel cities
have plucked feathers
from my wheat-old wings and pressed them
with dying flowers
in the history books of lonely girls.

Your mirage appears through the angle
of a gray angel's wing, spread above a factory. 

Images of you meet my mouth with bird-beaks. 

From the idle islands no one sings,
no bird leads to harbor,
no harbor leads to you.

Pillaged caravans, crushed villages,
the rotting corpses of my stallion yesterdays 

disturb my dreams, my home, O wife
of snow soul, and bone heart.



III: The Wedding Song

Shattered stained-glass windows 

scattered on the dry sand...
Though I draw His face on the cave's wall 

He does not come to me.
    The souls of wolves caught
    in the starving wind, have set 

    the pieces of glass, words
    I have gathered, to music . . . . 

Of children's mouths, opening 

into petals of holy colors
I sing
to myself, of the autumn wind I sing
rushing through the sleep of yellow leaves.

Quicksilver rises through the pearls of my spine. 

My eyes are on the wind
in the eyes of my son,
on this torn paper bag,
on the marbles of dead days 

scattered all over the street.
I cannot catch the wind
in this torn bag,
with these eyes of marble
I cannot love.

Heavy with a scream, my tongue
the wave, rises
but drops. Through the songbirds,
my snowy teeth, your name blows
with the blood-warm breeze of aeons 

of summers and springs:
Ani... Ani...
anointed with the milk of snow.

The affluence of answers decorates 

the ancient throat of your columns, Ani. 

The powder of the black petals in my eyes 

and your stones: that alchemy

molds my bones - the nests
of sea gulls, the fields of wheat. 

My lips season fish-words with salt, 

with salty lips I sail your name, Ani,
on seven seas.
Your scattered bones, my spoils, words
of many colors, pieces of glass cut with diamonds, 

meet into a window and shield my son
from the wild, piercing wind.
Ani... Ani... your name still sings to me.

My silk-wings are your sails,
on your stone-thighs I stand.
In your forests of my hair, songbirds sing,
and fishes lay eggs in the Van and Sevan of my eyes.
I, mountain, hold high the drowning child of the ark. 

My arms are your borders,
my fingers, your sentinels.
The wheat-mane of my son will dance, Ani,
as he harvests the winds
in your fields.

Ani,
    water, palm tree, home,
                                    oh Ani, 
through the pieces of night 

on these desert-flat pages, 

through the black cracks 

of these white columns,

you sing to me.

This poem appeared in the Winter 1981 issue of Ararat

Հայ­կա­նուշ ­Մառք Գիրք մը հեղինակ մը "Կեանքն ու Գործը"

 

ԾՈՒԼՈՒԹԵԱՆ  ՊԱՀԵՐԷՍ

Ուզեցի որ արեւ ըլլամ

    Մուխը խեղդեց զիս -

Ուզեցի որ բոցը ըլլամ

    Հովը մարեց զիս :

Հ . Մ .

ԾՈՒԼՈՒԹԻՒՆ

Չխլրտի ոչի՛նչ սրահին մէջ։ Եւ ծաղկամանները նիրհեն յոգնած վարդերով : Դաչնամուրին լարերը չտան ո՛չ մէկ երազ, ու չօրօրուի՜ ոչ մէկ իր: Հովը կենայ , եւ, Հովբեկները իյնան ուղիղ ծալքերով ։ Ժամացոյցին թիք թաքն ալ սառի՜։

Չխլրտի ոչի՜նչ սրահին մէջ : Մեղմ բոյրերը մահանան : Ժամանակը չսահի՜ , եւ աչքերը չնայի՜ն : Չխլրտի՜ ոչ մէկ իր : Եւ մրափը ծածանի , դանդա՜ղ, սրտի մը վրայ։



ՕՏԱՐԱՑՈՒՄ

Երա՜զս, երբեﬓ կը տանին քեզ ինձմէ հեռու, տափաստանի մը մշուշին մէջ, սարաւանդի մը արեւին տակ, կամ այլուր:
Կը յածիս ջուրի եզերքներուն վրայ, հրուանդաններու ծայրը, շամբերու ստուերներով վերջացած:
Երա՜զս, ի՜նչքան աղուոր ես ջուրի եզերքներուն վրայ,  հրուանդաններու ծայրը, շամբերու
ստուերներով վերջացած:
Բայց և, Երա՜զս, դուն այն ատեն ի՛մս չես...

ԼԻՃԸ

Լիճ մըգիտեմ ես , տարակայ , մենիկ ու լռին:
Մանուշակները կ'անտառեն անոր եզրերը , եւ իրենց խորհուրդներով կը
մթնցնեն զայն :
Մարդկային աչք մը չի ծակեր բնաւ անոր խորութիւնը , եւ Հովը , այն
կողմերէն անցած ատեն, չի վրդովեր զայն իր լիզումներով։
Այս այն լիճն է , որուն մէջ , մութին, իրենց արցունքներէն շիթ մը ձգելու
կ՛երթան բոլոր սիրտերը որ կը հեծեծեն։

Շնորհակալութիւն Տոքթ. Թամար Պոյաճեանին որ գիրքէն էջեր հայթայթեց

Arpine Konyalian: THE BLACK EEL

Silent
blind of skin
bearing heavy what was told 

in smoothness that is denial of form, categories
of scaly, crusty, protruding 

categories... she moves 

black and blind
with stone-colored madness in her eyes 

in her enlarged eyes that carry
the bulge of drowned Mesopotamia
on their pupils, that focus back and forth
that flutter . . .
her strong-muscled jaws have disappeared inward 

within themselves, and she hurts
from the thinness of purpose that presses 

hard on her lips

the black eel knows
an obscure deaf matter that is
sand of Palmyra against her skin
a hovering of wetness that warps her 

carries her through foreign land 

slithering
through foreign rock, over
huge water reflecting her form
awestruck and twisting ...
she is blanked with befitting instinct 

that drives her in a release, thrusts her 

charm, evoking the demons of the sea 

the orange of the sun
the yellow-orange that beguiles her
that she evades, knowing
she is star material
on earth, rock material
striped silk material of aeons
soon to be splintered, dispersed
into a groaning cycle
of black eel
eel unto eel

nothing will stop her
not even her awkward skeletal mind
she has been on her way
for a long time now

This poem appeared in the Winter 1981 issue of Ararat

Հայ­կա­նուշ ­Մառք - Quote for the month of....

մարդ չի գիտէր,
հովը չի գիտէր ծովը չի գիտէր
երկինք չի գիտէր
հոն՝
ուր երազ մը թաղեցի

«Հսկում»

21 February – International Mother Language Day 2025

International Mother Language Day was founded by UNESCO to preserve linguistic diversity and promote mother tongues.


How are YOU celebrating your linguistic diversity? Drop us a comment!

Quote for the month of January 2025

ԱՅՆՏԵՂ

Արդէն այնտեղ
Ուր երազները աւելի՛ իրական են
Քան՝ իրականութիւնը

Մարուշ Երամեան, Տարփանք, Գահիրէ, 2024

ՌՈՒԲԷՆ ԽԱԺԱԿ: Highway 401-ին Վրայ (Վրէժ-Արմէնի Հետքերով)

Տորիս Ճ. ՄըքՔարթի, «401` ժամը 4:01-ին», 1992, ջրաներկ թուղթի վրայ, 47 x 56.5 x 3.2 սմ, Տորիս ՄըքՔարթիի Պատկերասրահ, Թորոնթոյի համալսարան (Սքարպորո): Նուէր` Ու. եւ Տ. Ուաքոյէն, 2022:



Կը փորձեմ գծագրել
Յիշողութեանս մէջ
Highway 401-ի անվերջ ճամբան,
Որուն վրայ դուն կը քշես տակաւին:

Խմբագրատան լոյսերը վառ էին միշտ,
Ինչպէս մայրուղիին լոյսերը,
Ու ինչպէս հիմա` քու բառերդ
Կը լուսաւորեն մեր ճամբան:

Քանի՜ քանի՛ անգամ անցար այս ճամբէն`
Խմբագրականներդ գրելով մտքիդ մէջ,
Մինչ գիշերային ձիւնը կը պարէր
Լուսարձակներուն տակ:

Թորոնթօ-Մոնրէալ. հինգ ժամ երկարող
Այս ճամբան, որ անգիր գիտէի,
Այսօր միայն յիշողութիւն է արդէն:

Այժմ Երեւանը կը դիտեմ պատուհանէս,
Մինչ դուն կը շարունակես քու յամառ ճամբորդութիւնդ
Երկու քաղաքներու միջեւ,
Երկու սերունդներու միջեւ,
Երկու աշխարհներու միջեւ:

Քու գրիչդ կը հիւսէ կամուրջներ`
Աւելի ամուր քան պողպատէ կառոյցները Highway 401-ի,
Եւ ես, հեռուէն, կը սորվիմ տակաւին,
Թէ ինչպէս ճարտարապետը կը դառնայ բառերու վարպետ,
Ինչպէս հայրենասէրը կը դառնայ անխոնջ ուխտաւոր:

Ձմրան գիշերներուն, երբ այս քաղաքը կը քնանայ,
401-ի վրայ դեռ լոյսեր կը վառին.
Ահա՛ խմբագիրը կ՛անցնի,
Ահա՛ ճարտարապետը կը նախագծէ,
Ահա՛ մշակը կը մշակէ
Վաղուան արշալոյսը:

Ես թողուցի այդ ճամբան, բայց ան չթողուց զիս.
Ամէն առաւօտ քաղաքը կը դիտեմ,
Կը յիշեմ խօսքերդ`
«Այլապէս ի՞նչ իմաստ ունին այս ժողովները,
Այս «զոհողութիւնները»:

Զոհողութիւն, այո՛, բայց` առանց չակերտի.
Սէր անսակարկ, անվերջ,
Ինչպէս սէրդ` հանդէպ լեզուին,
Հաւատքդ` հանդէպ մեր գոյատեւման:

Highway 401-ը կը մնայ յաւերժօրէն
Որպէս վկան անոնց,
Որոնք իրենց կեանքը դարձուցին կամուրջ
Երկու աշխարհներու միջեւ:

Եւ դուն,
Վրէժ-Արմէն,
Անոնց մէջ`
Ճարտարապետ մը, որ կառուցեց
Ո՛չ թէ լոկ շէնքեր, այլ`
Սերունդներու անխախտ հոգեւոր կամուրջներ:


ՌՈՒԲԷՆ ԽԱԺԱԿ, Լոյս տեսակ Ազդակ Օրաթերթի մէջ
***

Գրուած` Վրէժ-Արմէնի «Այո՛, ա՛յս ենք մենք» յօդուածին («Ազդակ» 19 դեկտ. 2024 https://www.aztagdaily.com/archives/635961 ) ի պատասխան

Զաւէն Պիպեռեան: ԸՍԻ-ԸՍԱՒ

Click here for the audio recording read by Nora Baroudjian

Կաղանդ է կ'ըսեն կոր, ըսի,

Ի՞նչ ընեմ, ըսաւ,

Բան մը մ'ըներ, ըսի,

Բան մը չեմ ըներ կոր, ըսաւ,

Ինչո՞ւ չես ըներ կոր, ըսի,

Ինծի՛ ինչ, ըսաւ,

Դուն մարդ չե՞ս, ըսի,

-Չեմ գիտեր, ըսաւ:

Մեզմէ չե՞ս, ըսի,

Ի՞նչ գիտնամ, ըսաւ,

Ի՞նչ գիտես, ըսի,

Ուտել գիտեմ, ըսաւ,

Ի՞նչ կ'ուտես, ըսի,

Ի՞նչ որ գտնամ, ըսաւ,

Ինչո՞ւ կ'ուտես, ըսի,

Ապրելու համար, ըսաւ,

Ինչո՞ւ կ'ապրիս, ըսի,

-Չեմ գիտեր, ըսաւ:

Հարցուր, ըսի,

Որո՞ւ հարցնեմ, ըսաւ,

Խիղճիդ հարցուր, ըսի,

Խի՞ղճը ով է, ըսաւ,

Դո՞ւն ով ես, ըսի,

-Չեմ գիտեր, ըսաւ:

Ծնունդ է կ'ըսեն կոր, ըսի,

Ո՞վ ծներ է, ըսաւ,

Փրկիչը, ըսի,

Ետիգուլէ է, ըսաւ,

Աս ուրիշ փրկիչ է, ըսի,

Չեմ ճանչնար, ըսաւ,

Երջանի՞կ ես, ըսի,

-Չեմ գիտեր, ըսաւ:

Ո՞ւր պիտի երթաս, ըսի,

Ե՞րբ, ըսաւ,

Կաղանդին գիշերը, ըսի,

Ո՞ւր երթամ, ըսաւ,

Ո՞ւր կ'երթաս, ըսի,

Կամուրջին տակ, ըսաւ,

Ի՞նչ ընելու, ըսի,

Քնանալու, ըսաւ,

Ինչո՞ւ կը քնանաս, ըսի,

-Չեմ գիտեր, ըսաւ:

Դրամ ունի՞ս, ըսի,

Չունիմ, ըսաւ,

Ինչո՞ւ չունիս, ըսի,

Չեն տար կոր, ըսաւ,

Աշխատէ, ըսի,

Գործ չկայ, ըսաւ,

Ինչո՞ւ չկայ, ըսի,

-Չեմ գիտեր, ըսաւ:

Ժամ երթանք, ըսի,

Ի՞նչ ընելու, ըսաւ,

Տօն է, ըսի,

Ինծի՞ ինչ, ըսաւ,

Կ'աղօթենք, ըսի,

Ինչո՞ւ աղօթենք, ըսաւ,

-Չեմ գիտեր, ըսի:

Մնաս բարով, ըսաւ,

Երթաս բարով, ըսի, 

Օդը աղուոր է, ըսաւ,

Ո՞ւր կը տեսնամ քեզ, ըսի,

Ամէն տեղ, ըսաւ, 

Մինչեւ ե՞րբ, ըսի,

Մինչեւ մահ, ըսաւ,

Պիտի մեռնի՞ս, ըսի,

Օր մը, ըսաւ,

Ինչո՞ւ համար, ըսի,

Ե՜ս գիտեմ, ըսաւ: 

1945, Պոլիս 

I Said...He Said

They say it's New Year's Eve, l said

What am l supposed to do? He said

Nothing, l said

I don't intend to do anything, he said

Why aren't you doing something? l said

It doesn't concern me, he said

Aren't you a human being? I said

I don't know, he said

Aren't you one of us? I said

I don't know, he said

What DO you know? I said

I know how to eat, he said

What do you eat? I said

Whatever l find, he said

Why do you eat? I said

To live, he said

Why do you live? I said

I don't know, he said

Ask, l said

Who? He said

Ask your conscience, l said

Who is 'conscience'? He said

Who are YOU? I said

I don't know, he said

They say it's the Holy Birth [Christmas], l said

Who's born? He said

The Saviour, l said

It's the one in Yedikule, he said

This is another saviour, l said

I don't know him, he said

Are you happy? I said

I don't know, he said

Where are you going? I said

When? He said

On New Year's Eve, l said

Where am l supposed to go? He said

Where are you going now? I said

Under the bridge, he said

What for? I said

To sleep, he said

Why do you sleep? I said

I don't know, he said 

Do you have money? I said

I don't have any, he said 

Why? I said

I'm not given any, he said

Work, l said

There are no jobs, he said

Why? I said

I don't know, he said

Let's go to church, l said

What for? He said

It's a holiday, l said

It's got nothing to do with me, he said

We'll pray, l said

Why do we have to pray? He said

I don't know, l said

Goodbye, he said

Goodbye, l said

The weather is nice, he said

Where am l likely to see you again? I said

Everywhere, he said

Until when? I said

Until death, he said

Are you going to die? I said

One day, he said

Why? I said

I know why, he said

Translated by Z.T. Balian

 Zaven Biberyan (Armenian: Զաւէն Պիպեռեան; 1921 in Istanbul, Turkey – October 4, 1984) was an Armenian writer, editor, and author from Turkey.

Quote for the month of December 2024

Սէրը գոյութեան հանճարն է միակ
Սիրոյ հակառակն ամենեւին էլ
Չսիրելը չէ,
        մահն է պարզապէս ...
Սիրահարները
        անմահութիւնն են վերանորոգում :

Ալիսիա Կիրակոսեան (1936 – 2014)

Վեհանոյշ Թեքեան: Նոր տարիին

Տարին հինցաւ գնաց, օրերու կաղութիւնն ալ գնա՞ց։
Տառապեալներու, զրկեալներու, զոհերու կողքին
Ամբողջ աշխարհը ցնծութեան տօն ունի այսօր։

Աշխարհի վիճակը վիճակ չէ՜,
Նոր Տարին այս բաները չգիտեր
սորվելու ժամանակ ալ պիտի չունենայ,
սկիզբը աղուոր աղուոր պիտի ժպտի
բոլորին՝ բարիին չարին, աջին ձախին։
Յետոյ օր նոր՝ խնդիր նոր
ձեռքով-ոտքով մէջը պիտի իյնայ.
Որքա՜ն սուտ ու սով, խաբկանք ու արհաւիրք պիտի տեսնէ
Տխրութիւնը զսպած «հասիր Աստուած» պիտի կանչէ։

Նոր Տարին լուր իսկ չունի որ հին պիտի դառնայ
իր նախկինին բախտին պիտի արժանանայ։
Սակայն հիմա լուսազգեստ յոյսով, նարօտի խորհուրդով
զարդարուած կուգայ,
Կ՚ենթադրէ թէ աշխարհը կրնայ իրար անցնիլ բայց
Ինքը ժամանակի տէ՛րն է, ուրեմն Բարին պիտի յաղթէ.
Յայտնի է՝ չգիտեր ինչերէ՜ անցանք այս տարի։
Մէկ ձեռքին դալար դափնի միւսին՝ սուր առած կու գայ։

Սխալ համոզումներ ունի
կը կարծէ թէ մարդ արարածը ինքնակործան չէ.
Ի՜նչ ալ ըլլայ պատճառը՝ հակառակ է պատերազմի,
կը քաջալերէ երկխօսութիւնը
հանդուրժողութիւն թող ըլլայ, խաղաղութիւն թող ըլլայ
անոնք որ հազարաւոր նահատակներ կը ստեղծեն
թող անո՛նք ըլլան շան սատակ։
Բոլոր ժողովուրդները հաւասար իրաւունք թող ունենան
Զաւթողը կաշառողը ետ իր տեղը քաշուի, սմքի, անշարժանայ։

Չէ, այս անգամ Նոր Տարիի՛ն համար քուէարկելու ենք,
Մեր մթնոլորտը պղտոր է մութ է
«Գիտե՜մ, Արցախի համար պիտի մղկտաք
Եկած օրս իսկ ձեզի հետ հոնգուր-հոնգուր պիտի լամ
Հայը իր աշխարհէն այլեւս դուրս պիտի չելլէ։»

Նոր տարին ՄԱԿին ականջը պիտի քաշէ։

Անօթի երեխայ պիտի չմնայ
Երեխաներ պէտք չէ ենթարկուին չարաշահման
Սէքս թրաֆիքինկ-ով զբաղողները՝ շիտակ կառափնարան
Թող մեղմացնէ վիշտը անոր որ անձնասպան պիտի ըլլայ
ըսէ թէ ժամանակը կը բուժէ զինք,
Բոլոր շուար հոգիներուն մեծաքանակ յոյս
եւ քանի մը շոքոլա սէր բաժնէ,
Հիւանդներուն ցաւերը հաւաքէ թափէ
Պարապ դրամապանակ չձգէ։
Այլեւս անտեսուած ծերունի պիտի չմնայ
Կին անարգողին քիթէն-բերնէն պիտի գայ
Անարդարին մայրը պիտի լացընէ։

Նոր Տարուան խոստումները շատ են. անակնկալները՝ աւելի։
Այս պահուս աշխարհի մէջ ինչե՜ր գլխիվար կը դառնան.
Պէտք է գիտնանք սակայն
Նոր Տարիին առաքելութիւնը ուրախացնել է պահ մը միայն,
Անկէ ետք ամէն մարդ իր տունը կարգի պէտք է դնէ։
Եթէ անդուլ պայքարինք՝ արդարութիւնը պիտի հաստատենք
Հայոց պատմութեան դասագիրքերը մէկ գիշերուան մէջ
Ճշմարտութեան պատմուճանով պիտի յայտնուին,
Հայերէն լեզուն անխառն գինիի նման
իր որակը, համն ու բոյրը պիտի պահպանէ։
Հայաստանը օտարներ պիտի չղեկավարեն
յայտնի ու անյայտ ցպիկներով։
Ինչո՞ւ Զանզիպարի մէջ խռովութիւն չկայ –
որովհետեւ հոն հայեր չկան։

Պէտք է տքնինք բարելաւելու, կանաչապատելու աշխարհը։
Այս պահուս աշխարհի մէջ ինչեր գլխիվար կը դառնան
քաղաք քաղաքի վրայ կը քանդուի
Որովհետեւ ամէն ղեկավար, նախագահ, վարչապետ,
Բռնատէր, խելագար
կը կարծէ թէ ի՛նքը իրաւունք ունի
Իրե՛նք են հոգեկան հիւանդները.
Երկիրներ կը կործանեն,
հազարաւոր տարիներու պատմութիւն կր քարկոծեն
Կ՚ահաբեկեն, մարդ կը սպաննեն հազար-հազար
գեղեցիկը բեկոր-բեկոր կ՚ընեն
իրենց ոյժը ցոյց պիտի տան
Բանակ ունին, տռոն-մռոն, լէգիոններու վոհմակներ։
Մէյ մը քաղաքացիներուն հարցուցէք, ո՛չ թէ դուք,
այլ՝ անոնք են զոհերը,
Անոնց զաւակներն են կռուողները
Անո՛նք է որ Տո լաճ տնաւեր կը դառնան։

Արկածը, փլուզումը, պայթիւնը որ կը պատահի հանքերու մէջ
թող աշխարհի բոլոր զինամթերքներու, զինաշինութիւններու ,
ռումբի պահեստանոցներու երաշխիքը ոչնչացնէ։

Թող շո՜ւնչ մը քաշենք։ Մակը դռները փակելու է։
Մակին ծակերը մեծ են։
Այլեւս պետական մեծամեծներ թող մնան անգործ։

Բայց այսպիսով չաւարտիր մեր կարծր կեանքը
գերեվարող փորձանքները.
Բնութեա՛ն աղետները կան –
Մէկէն ի մէկ կը զայրանան, կը ճաթին, կը պայթին,
երկինքէն կը թափին, երկրի խորքերէն դուրս կը ցատկեն,
կը ցամքին, կը յորդին, կ՚որոտան, կ՚որոճան։

Բայց իմաստուն ենք մենք,
Մէկ կեանք է, մէկ ճամբայ, այստեղէն պիտի քալե՛նք,
Մենք կը շարունակենք ընտանիք կազմել,
Մեր մանուկներու տարեդարձները տօնել,
առանց կործանարար ոգիներու շուքին։
Մենք կը շարունակենք Նոր Տարի տօնել։
Հին յոյսերը բերել՝ նորի՛ն փակցնել,
Կեանքը լուսաւորել, լոյսը յաւերժացնել։

Նոր Տարի՛, գաւազանի պէտք չունինք մենք,
Մենք շատ բարի, օգտակար էինք,
Մենք տուն-տեղ կը պահենք, կարօտեալին կը հասնինք,
Քաղաքներ, երկիրներ կը զարգացնենք,
Գիտութեան եւ արուեստի գաղտնագիրեր կը նուաճենք
խորապէս տխրիլ եւ անսահման սիրել գիտենք։
Պարելով, հապճեպով լոյսի ջահերո՜վ եկուր, Նոր Տարի։

Չեմ գիտեր մե՞նք քեզի խոստացանք, թէ դո՛ւն մեզի.
Ամէն պարագայի մեր փափաքները լուրջի առ
Կաղանդ Մաման ալ հետդ բեր, էլֆերդ ալ ալ հետդ բեր,
Մեր հայկական ճաշերը ամէնուդ համար են.
Քեզի ուզածիդ չափ
Ուզածի՜դ չափ անուշապուր,
Լեղի ապուր չունինք մենք։
Եւ մի՛ երթար։
Մի երթար մի՛ հեռանար, բան մը կայուն թող մնայ
Լա՜ւ բան մը թող դեռ մնայ մեր աշխարհին մէջ։

Բերէք շամփայնի բաժակները
Բան մը թող համով ըլլայ
Մեր պատմուելիք-չպատմուելիք
Անհետելու ատակ
մարդկութեան մէջ։

Բերէք Աստուածաշունչը
Բան մը թող հոգեւոր հոգեծին հոգելոյս մնայ
Թող միմիայն Բարի Հոգին գերիշխէ մեր աշխարհին մէջ։

Նոր Տարի՛, շուտով պիտի հասկնաս
թէ ինչու սահմռկած ենք այս գառագեղին մէջ
Այս խօսքերը ականջիդ օղ մի ըներ, ականջդ կը ծակծկեն։
Բայց մեր արիւն-քրտինքով կերտած կեանքը
այս տարուան իւրաքանչիւր օրը
Բարի գալուստ ըլլալու համար, Նոր Տարի՛
Աւետիսի ղօղանջներով խաղաղեցուր
ալիք-ալիք երգով լեցուր, ծրագրուած մահը կեցուր,
Որ դուրս ելլեն արհաւիրքէն ու վերստին օրհնանք ապրին
Մեր հնամեայ, մեր նորօրեայ հոգիները տրտմաթախծող։

Դեկտեմբեր 31, 2023